Op weg naar échte inclusie in IJssel-Vecht
In de regio IJssel-Vecht groeit een brede beweging om samenredzame en inclusieve gemeenschappen te versterken. De Werkplaats Sociaal Domein Regio Zwolle (Hogeschool Viaa) volgt deze ontwikkeling van dichtbij. Ons onderzoek laat zien hoe inwoners, zorg- en welzijnsorganisaties elkaar steeds beter weten te vinden — en waar nog kansen liggen om inclusiever en rechtvaardiger samen te werken.
Wat er gebeurt in de regio
De WSD is actief betrokken bij het lerend netwerk Samenredzame Gemeenschappen, onderdeel van het programma Samen Gezond IJssel-Vecht. In dit samenwerkingsverband trekken diverse zorg- en welzijnsorganisaties binnen de acht gemeenten in deze regio en Zilveren Kruis samen op.
In ons onderzoek richten we ons specifiek op ZorgSaam IJsselmuiden. Daar werken organisaties zoals IJsselheem, Lelie Zorggroep, ICARE, WijZ Welzijn en Stichting De Kern domeinoverstijgend samen aan een zorgzame gemeenschap voor ouderen. We brengen in kaart hoe samenredzaamheid ontstaat en groeit, en wat inwoners daarbij nodig hebben. Begin 2026 publiceren we onze bevindingen.
Energie tijdens de inspiratiebijeenkomst
Tijdens de regiobrede inspiratiebijeenkomst van 19 november was de energie voelbaar. Zestien initiatieven uit de regio presenteerden zich, van Huis in de Wijk in Zwolle tot Lang leve(n) thuis in Dalfsen, de proeftuin Lemelerveld en de Participatiehub IJssel-Vecht. Ook WSD Zwolle/Hogeschool Viaa was aanwezig met een eigen kraam.
Vanuit onze data en observaties kozen we ervoor om bezoekers kennis uit het sociaal domein mee te geven: inzichten over preventief en collectief werken die soms ondergesneeuwd raken door de dominante zorglogica. Terwijl dit juist kennis is die al ruim honderd jaar beschikbaar is en nu relevanter is dan ooit.
Leren voorbij de zorglogica
Samen met onder andere Carla Kolner zien we dat de top-down, resultaatgerichte en individugerichte zorglogica nog vaak leidend is. Die logica schuurt soms met de collectieve welzijnsbenadering die gericht is op rechtvaardige preventie. Zo wordt de ABCD-methode nog wel eens gebruikt als een vragenlijst, en bereiken wijkbijeenkomsten vooral de inwoners die toch al betrokken zijn.
Dat is waardevol, maar niet genoeg voor écht inclusieve, rechtvaardige preventie. Daarvoor is meer nodig: langdurige relatieopbouw, actief contact met meer kwetsbare inwoners én het durven agenderen van sociaal onrecht. Daarover ontstonden tijdens de bijeenkomst mooie en scherpe gesprekken, onder andere tussen WSD Zwolle, Zilveren Kruis en bestuurders uit de regio. Ook de vele inspirerende voorbeelden waarin zorg en welzijn elkaar wél weten te versterken, maakten indruk.
Meer weten?
Deze bijdrage is geschreven namens de onderzoekslijn Verbindende Gemeenschappen van het lectoraat Centrum voor Samenlevingsvraagstukken / Werkplaats Sociaal Domein Zwolle. Mail voor vragen naar Alie Velvis, programmalijnleider via: a.velvis@viaa.nl